Në një epokë të dominimit të pagesave dixhitale, Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka bërë një sugjerim thelbësor dhe disi të papritur për familjet evropiane: mbajtja e parave të gatshme në shtëpi për raste emergjence. Sipas një studimi të publikuar të mërkurën, BQE thekson se kartëmonedhat mbeten një mbrojtje jetësore kur sistemet elektronike dështojnë, duke shërbyer si një “gomë rezervë” për sistemin financiar.
Roli i parave cash në kohë krizash
Dokumenti i BQE-së argumenton se paratë e gatshme janë një komponent kritik i përgatitjes kombëtare për kriza. Rritja e ndërprerjeve të shërbimeve, siç ishin gjatë pandemisë Covid-19, luftës në Ukrainë apo fatkeqësive natyrore si zjarret dhe përmbytjet, ka ekspozuar dobësitë e sistemeve dixhitale. Studimi thekson një paradoks: ndërsa përdorimi i përditshëm i parave cash po bie, kërkesa për to rritet ndjeshëm sa herë që besimi në sistemet dixhitale lëkundet. Kjo ishte e dukshme gjatë pandemisë, kur mbajtjet e parave të gatshme u rritën me 140 miliardë euro në dy vjet, një rritje shumë më e madhe se ajo e viteve para krizës.
Udhëzime kombëtare dhe masat proaktive
Në dritën e këtyre gjetjeve, BQE sugjeron që më shumë qeveri kombëtare të marrin në konsideratë udhëzime të ngjashme me ato të Holandës, Austrisë dhe Finlandës, të cilat këshillojnë qytetarët të grumbullojnë para fizike. Kjo rekomandim vjen si një plotësim i thirrjes së Komisionit Evropian, i cili këtë vit ka kërkuar që qytetarët të kenë rezerva për të mbijetuar 72 orë pa shërbime të ndërprera, duke përfshirë ushqim, ujë dhe ilaçe.
Disa vende po marrin masa proaktive për të forcuar infrastrukturën e tyre të parave të gatshme. Për shembull, Finlanda po punon për të ndërtuar bankomate “të papërshkueshme nga ndërprerjet”, të cilat janë të projektuara për të shpërndarë para edhe nëse sistemet kryesore të një banke janë jashtë funksionit. Kjo tregon se BQE e shikon monedhën fizike si një mjet të rëndësishëm për rezistencën më të gjerë sistemike dhe përgatitjen për çdo skenar të mundshëm krize.