Një studim i fundit i Bankës Qendrore Evropiane (BQE) ka dalë me një sugjerim mjaft interesant për të gjitha familjet në Bashkimin Evropian: mbajtjen e parave cash në shtëpi si një mbrojtje jetësore. Sipas këtij dokumenti, paratë fizike janë thelbësore kur sistemet dixhitale dështojnë apo kur besimi në stabilitetin financiar lëkundet.
Më poshtë janë pikat kryesore të këtij studimi dhe arsyet pse paratë e gatshme po vlerësohen si një “gomë rezervë” për sigurinë tonë:
Pse duhet të mbajmë para cash?
-
Mbrojtje ndaj dështimeve teknologjike: Kartëmonedhat mbeten alternativa e vetme funksionale kur sistemet e pagesave dixhitale dalin jashtë funksionit.
-
Rezistencë sistemike: Mbajtja e monedhës fizike kontribuon në stabilitetin dhe përgatitjen kombëtare për përballimin e krizave të ndryshme.
-
Rregulli i 72 orëve: Komisioni Evropian ka bërë thirrje që qytetarët të kenë rezerva të mjaftueshme (para, ushqim, ujë dhe ilaçe) për të mbijetuar të paktën 72 orë pa shërbime bazë.
Paradoksi i parasë fizike
Dokumenti i BQE-së nxjerr në pah një fakt interesant: ndonëse ne po i përdorim paratë cash gjithnjë e më pak në përditshmëri, kërkesa për to rritet menjëherë sapo ndodh një krizë.
-
Gjatë pandemisë Covid-19, sasia e parave të gatshme në qarkullim u rrit me 140 miliardë euro në dy vite, duke tejkaluar ndjeshëm rritjen normale vjetore prej 55 miliardë eurosh.
-
Kjo rritje e kërkesës u vu re edhe gjatë ndërprerjeve të energjisë elektrike që prekën këtë vit Spanjën dhe Portugalinë.
Shembujt që duhen ndjekur
BQE-ja sugjeron që edhe vende të tjera të marrin në konsideratë udhëzimet që tashmë aplikohen në vende si Holanda, Austria dhe Finlanda, të cilat i këshillojnë qytetarët e tyre të grumbullojnë para cash.
-
Finlanda madje po punon për krijimin e bankomateve “të papërshkueshme nga ndërprerjet”, të cilat do të shpërndajnë para edhe nëse sistemet qendrore bankare dështojnë.
Në një botë ku zjarret, përmbytjet dhe tensionet gjeopolitike si lufta në Ukrainë po ekspozojnë dobësitë e infrastrukturës sonë, paratë në dorë nuk janë më thjesht një mjet pagese, por një element kritik i sigurisë personale.
