Që prej muajit janar të këtij viti, qeveria shqiptare ka vënë në lëvizje një mekanizëm të ri për mbështetjen e pensionistëve, duke zëvendësuar shpërblimet e dikurshme sporadike me një sistem bonusesh mujore. Sipas të dhënave nga Ministria e Ekonomisë, ky plan parashikon injektimin e rreth 8 deri në 9 milionë eurove çdo muaj direkt në xhepat e të moshuarve, me qëllim zbutjen e goditjes nga rritja e çmimeve.
Si funksionon shpërndarja e re?
Skema është ndërtuar mbi parimin e përshkallëzimit, ku mbështetja më e madhe synon ata që kanë të ardhura më të ulëta. Konkretisht:
-
Kategoria e parë: Pensionistët që marrin pensione të pjesshme ose që kanë të ardhura deri në 22 mijë lekë, përfitojnë një bonus shtesë prej 800 lekësh në muaj.
-
Kategoria e dytë: Ata që kanë një pension të plotë, por që nuk i kalon 40 mijë lekët, marrin një mbështetje më të fortë që shkon deri në 1800 lekë në muaj.
Ky bonus është konceptuar si një “frymëmarrje” për të amortizuar inflacionin, por analiza e shifrave tregon se ai mbetet një zgjidhje modeste përballë kostos reale të jetesës.
Analiza Krahasimore: Ku qëndron Shqipëria në rajon?
Ndërkohë që Shqipëria aplikon bonuse që luhaten mes 8 dhe 18 eurove, vendet fqinje kanë ndërmarrë politika shumë më agresive. Diferenca është drastike:
-
Mali i Zi: Ka vendosur një dysheme prej 450 eurosh për pensionin minimal, duke u pozicionuar si lider në rajon.
-
Serbia: Me rritje dyshifrore të njëpasnjëshme, pritet që brenda vitit 2026 pensioni mesatar të arrijë në 488 euro.
Në Shqipëri, pensioni mesatar llogaritet të mbulojë vetëm 30% të shpenzimeve reale, duke i detyruar të moshuarit të bëjnë zgjedhje tragjike mes ushqimit dhe medikamenteve bazë.
Efekti Zinxhir: Shëndeti dhe Ekonomia Familjare
Trajtimi i ulët financiar nuk është vetëm një problem social, por edhe mjekësor e ekonomik. Shumë të moshuar ndërpresin kurat për sëmundjet kronike për të kursyer para për bukën, çka sjell rritjen e urgjencave mjekësore dhe kosto më të larta për sistemin shëndetësor publik.
Mbi të gjitha, kjo situatë krijon një barrierë për zhvillimin e brezave të rinj. Kur pensioni nuk mjafton, barra financiare transferohet te fëmijët. Fondet që duhet të shkonin për edukimin e nipërve apo investime në biznese, përdoren për të plotësuar nevojat jetike të prindërve.
Në planin afatgjatë, kjo skemë rrezikon të rrisë informalitetin. Punonjësit e rinj, duke parë se kontributet e sotme nuk garantojnë një pleqëri dinjitoze, dekurajohen të paguajnë sigurimet shoqërore, duke e lënë sistemin e pensioneve në një pasiguri të vazhdueshme.