Qeveria shqiptare pritet të miratojë nismën e re për sigurimin detyrueshëm të banesave nga tërmetet, një projektligj i hartuar nga Ministria e Financave, i cili ka përfunduar tashmë fazën e konsultimeve dhe është në fazën finale të shqyrtimit në qeveri. Lajmin e bëri të ditur vetë ministri i Financave, Petrit Malaj, duke e cilësuar nismën si një hap të rëndësishëm drejt mbrojtjes së qytetarëve nga rreziqet natyrore.
“Ky projektligj do të miratohet në qeveri këtë muaj. Kemi mbaruar fazën e konsultimeve dhe nisma është shumë pozitive, pasi adreson një fenomen për të cilin Shqipëria është e rrezikuar, atë të dëmeve nga tërmetet. Më pas, drafti do t’i nënshtrohet diskutimeve në Kuvend për detajet dhe hyrjen në fuqi të tij”, – tha Malaj.
Sipas ministrit, tarifa apo primi që do të vendoset do të jetë e përballueshme për çdo familje. “Më e rëndësishmja është që procesi do të menaxhohet nga shteti, përmes një agjensie shtetërore që do të ndjekë të gjithë ecurinë e sigurimit”, theksoi Malaj gjatë emisionit “E-ZONE”.
Pse ky sigurim është i nevojshëm?
Pas tërmetit tragjik të vitit 2019, Shqipëria mbeti e vetëdijshme për rrezikun e lartë që paraqesin tërmetet për infrastrukturën dhe jetën e qytetarëve. Sigurimi i detyrueshëm i banesave synon të krijojë një mekanizëm mbrojtjeje për familjet, në mënyrë që dëmet e shkaktuara nga tërmetet të përballohen në mënyrë më të organizuar dhe pa varur kryesisht nga ndihmat shtetërore apo fondet e emergjencës.
Çdo familje që do të përfshihet në këtë skemë do të paguajë një tarifë vjetore, e cila do të mbulojë dëmet e mundshme që mund të shkaktojë një tërmet. Kjo tarifë pritet të përcaktohet në përputhje me vlerën e banesës dhe rrezikun që paraqet zona ku ndodhet ajo, duke e bërë procesin të drejtë dhe të balancuar për qytetarët.
Çfarë përfshihet në këtë sigurim?
Sipas Ministrisë së Financave, sigurimi do të mbulojë:
dëmet e struktures së banesës nga tërmetet
shpenzimet e riparimeve të nevojshme pas një fatkeqësie natyrore të ndikuar nga tërmeti
mbrojtje të përgjithshme për familjet nga humbjet materiale të shkaktuara nga tërmetet.
Megjithatë, nisma ka ngritur edhe disa debate në publik. Një nga pyetjet kryesore është pse kjo sigurim mbulon vetëm dëmet nga tërmetet, ndërkohë që Shqipëria është gjithashtu e rrezikuar nga përmbytjet, zjarret dhe fatkeqësitë e tjera natyrore.
Një tjetër debat lidhet me vendosjen e detyrueshmërisë: a duhet çdo familje të jetë e obliguar për këtë sigurim, apo do të ishte më efektive një opsion vullnetar, ku qytetarët zgjedhin të kontribuojnë sipas mundësive të tyre?
Reagimet dhe pritshmëritë
Ekspertët e ekonomisë dhe të sigurimeve shprehin mendime të ndryshme. Disa e konsiderojnë nismën si një hap të domosdoshëm drejt menaxhimit të riskut natyror, që do të shmangë krizën financiare në rast të një tërmeti të madh. Të tjerë sugjerojnë që tarifa duhet të jetë fleksibël dhe e përshtatur për familjet me të ardhura të ulëta, në mënyrë që të mos krijojë barrë financiare për qytetarët.
Në çdo rast, ministri Malaj ka theksuar se detajet për tarifat do të bëhen publike vetëm pas miratimit të projektligjit dhe se qëllimi është që ato të jenë të përballueshme dhe transparente për të gjithë qytetarët.
Si do të funksionojë procesi?
Procesi do të menaxhohet nga një agjenci shtetërore, e cila do të mbledhë kontributet vjetore, do të verifikojë dëmet e shkaktuara nga tërmetet dhe do të shpërndajë ndihmën financiare sipas nevojës. Ky mekanizëm synon të bëjë të mundur një reagim të shpejtë dhe të drejtë në rast katastrofash, duke ulur varësinë nga ndihmat e jashtme dhe fondet emergjente të qeverisë.
Sigurimi i detyrueshëm i banesave nga tërmetet është një nismë e rëndësishme që synon mbrojtjen e qytetarëve dhe stabilitetin e familjeve shqiptare. Megjithatë, diskutimet mbi tarifat, detyrueshmërinë dhe përfshirjen e të gjitha fatkeqësive natyrore pritet të jenë pjesë e debatit në Kuvend, pasi ligji të dërgohet për miratim.
Në çdo rast, qëllimi kryesor mbetet i qartë: Shqipëria si vend me risk të lartë nga tërmetet duhet të ketë një mekanizëm të sigurt dhe të organizuar që të garantojë sigurinë e qytetarëve dhe stabilitetin e banesave.