Qeveria shqiptare ka njoftuar një ndryshim rrënjësor në politikën e taksimit për sektorin bujqësor brenda Paketës Fiskale 2026. Pas dështimit të skemës me 0% TVSH, e cila dëmtoi konkurrueshmërinë e prodhimit vendas, Ministria e Financave ka parashikuar rikthimin e kompensimit për fermerët në masën 10%.
Ky projektligj synon të zgjidhë ngërçin shumëvjeçar të grumbullimit dhe të ulë çmimin final për konsumatorin, duke injektuar rreth 1.5 miliardë lekë (15 milionë euro) direkt në ekonominë rurale.
Ndryshimi i Skemës: Nga 0% në 10%
Deri më tani, skema aktuale e linte fermerin jashtë mundësisë për të rimbursuar TVSH-në, duke i bërë produktet vendase më pak tërheqëse për grumbulluesit.
Si funksionon skema e re?
-
Shitja e Prodhimit: Fermeri i shet produktin grumbulluesit apo kompanisë përpunuese.
-
Kompensimi i Drejtpërdrejtë: Për çdo shitje të faturuar, fermeri do të përfitojë një kompensim prej 10% të vlerës.
-
Pagesa: Ndryshe nga procedurat e ndërlikuara të mëparshme, fondet do të kalojnë direkt në llogarinë bankare të fermerit.
Pse dështoi “TVSH 0%” në Bujqësi?
Ndryshimet ligjore të viteve 2018-2019 krijuan një efekt boomerang për sektorin. Kur TVSH-ja për bujqësinë u bë 0%, ndodhi ky fenomen:
-
Humbja e Interesit nga Grumbulluesit: Kompanitë që blinin prodhim vendas nuk mund ta rimbursonin dot TVSH-në e blerjes.
-
Rritja Artificiale e Çmimit: Për të mbuluar koston e TVSH-së (20%), tregtarët ia ngarkonin atë çmimit final.
-
Stoku i Produkteve: Produktet shqiptare mbeteshin në magazina sepse ishin më të shtrenjta se ato të importit, të cilat vijnë me skema rimbursimi nga vendet e origjinës.
Efektet e Pritshme të Paketës 2026
Rikthimi i normës 10% pritet të ketë një impakt zinxhir në të gjithë ekonominë:
| Elementi | Efekti i Pritshëm |
| Për Fermerin | Ulje e kostove të prodhimit dhe rritje e të ardhurave neto. |
| Për Grumbulluesin | Nxitje për të blerë prodhim vendas në vend të importit. |
| Për Konsumatorin | Ulje e mundshme e çmimit të produkteve të shportës në treg. |
| Për Tregun | Rritje e konkurrueshmërisë së produkteve “Made in Albania”. |
Sfidat e Zbatimit
Ndonëse nisma shihet si shpëtim për bujqësinë, ekspertët theksojnë se suksesi varet nga:
-
Formalizimi: Fermerët duhet të pajisen me NIPT dhe të lëshojnë fatura të rregullta.
-
Transparenca: Shmangia e vonesave në kalimin e fondeve prej 1.5 miliardë lekësh në llogaritë e fermerëve.